جستجو در اینترنت

مقدمه

         از اواخر قرن بیستم یک نوع  تغییر نگرش در رابطه با جایگزینی سرمایه های مادی با سرمایه های فکری دیده می شود. سرمايه فكري، به تدريج در سازمانها به عنوان سرمايه اصلي آن مطرح مي شود. اين نگرش در بيشتر سازمانهاي تجاري كه بر توليد و حفظ سرمايه فكري تأكيد دارند، نتيجه بخش بوده است. دانش، كه يك عامل كليدي در مزیت رقابتي است، آنقدر پويا و كم عمر شده است كه مديريت مؤثر آن يك ضرورت لازم براي حفظ و ثبات شده است. در این بین مدیریت داده، اطلاعات و دانش از جمله مهمترین مواردی است که باید به آن توجه شود و این مدیریت در مراحل مختلف خود با مواردی چون دستیابی، دستکاری، پردازش، دراختیار­گذاری و استفاده از  داده، اطلاعات و دانش سر و کار دارد. 

داده، اطلاعات و دانش

تمايز «داده»، «اطلاعات» و «دانش» مشكل است. تنها از طريق مفاهيم بيروني يا از ديدگاه كاربر مي‌توان بين «داده»، «اطلاعات» و «دانش» تفاوت قائل شد. معمولاً داده به عنوان مواد خام، اطلاعات به عنوان مجموعه سامان يافته‌اي از داده و دانش به عنوان اطلاعات با مفهوم شناخته مي‌شود.

      فرهنگ قرن بيستم چمبرز، دانش را چنين تعريف مي كند «عقيده تثبيت شده، آن چيزي كه شناخته شده است، اطلاعات، آموخته، علم، يادگيري، مهارت عملي، آگاهي، شناخت و غيره».دانش تركيب سازمان يافته‌اي است از «داده» كه از طريق قوانين، فرآيندها و عملكردها و تجربه حاصل آمده است. به عبارت ديگر «دانش» معنا يا مفهومي است كه از فكر پديد آمده و بدون آن، «اطلاعات» يا «داده» تلقي مي‌شود. تنها از طريق اين مفهوم است كه «اطلاعات» حيات يافته و به «دانش» تبديل مي‌شود. بنابراين تمايز بين «اطلاعات» و «دانش» به ديدگاه كاربر بستگي دارد.

 

ذخیره‌سازی و بازیابی اطلاعات

ذخیره‌سازی و بازيابي اطلاعات يكي از مقوله هاي اساسي علم اطلاع رساني و از مهمترين عرصه­هاي پژوهش و سنجش كارايي نظام­هاي اطلاع­رساني به شمار مي­رود . در اين ميان ظهور شبكه اينترنت به عنوان يك محيط جديد اطلاعاتي فرايند جستجو و بازيابي اطلاعات را با تحولات و پيچيدگي­هاي شگرفي روبرو ساخته است. به عبارت ديگر بازيابي اطلاعات وارد عرصه جديدي شده است كه روشها، راهبردها و مسائل و مشكلات خاص خود را دارد.

بنابراين گستردگي انواع منابع اطلاعاتي و تنوع رسانه ها و ابزارهاي ارتباطي نوين ، ضرورت تعريف و تبيين راهبردها و روشهاي نويني را براي جستجو و بازيابي اطلاعات در اين محيط جديد موجب گشته است .

ذخیره‌سازی و بازیابی اطلاعات به فن‌آوری و دانش پیچیده­ی ذخیره‌سازی و جستجوی داده‌ها، فوق داده‌ها، و اطلاعات در انواع گوناگون منابع اطلاعاتی مثل اسناد، تصاویر، پایگاه داده‌ها، و وب جهان شمول گفته می‌‌شود.

این کلمه در برخی منابع فارسی به اشتباه به جای ذخیره و بازیابی داده‌ها که به معنای دانش شناخت رسانه‌های ذخیره‌سازی فیزیکی است، به کار رفته است.

موتورهای جستجو

امروزه با توجه به گستردگي و تنوع و همچنين افزايش سرسام آور سايتها در اينترنت يافتن اطلاعات مورد نظر بدون ابزارهاي مخصوص جستجو ، امري مشكل و يا تا حدودي غير ممكن مي باشد . بنابراين چنانچه كاربر نشاني سايت مورد نظر خود را در اختيار نداشته باشد ، مي تواند صفحه ها و مدارك مورد نياز خود را با وارد كردن كليد واژه يا عبارت مورد نظر در يكي از نرم افزارهاي جستجو كه اصطلاحاً موتور جستجو ناميده مي شوند بازيابي نمايد. به زبان ديگر دسترسي به اطلاعات موجود در شبكه اينترنت معمولاً به دو صورت مستقيم يا غير مستقيم انجام مي گردد. در روش مستقيم جستجوگر آدرس سايت مورد نظر خود را مي­داند و با درج آن در محل مخصوص مرورگر اينترنت، مستقيماً وارد سايت مورد نظر خود شده و منابع مورد نياز خود را بدست مي­آورد . اما در حالت غير مستقيم يا با واسطه جوينده يا كاربر نشاني سايت مورد نظر خود را نمي­داند بلكه خواستار همه سايتهايي است كه بتواند اطلاعات مورد نياز وي را ارائه نمايد. حال براي روشن شدن مطلب شبكه اينترنت را به يك كتابخانه بزرگ و سايتهاي موجود در اين شبكه را به كتابهاي اين كتابخانه عظيم تشبيه مي كنيم . در اين حالت جستجوي مستقيم مانند آن مي باشد كه نشاني كتابي را كه حاوي اطلاعات مورد نظر ماست در قفسه كتابخانه بدانيم مثل شماره رده بندي ديويي يا كنگره ، در چنين حالتي ما مي توانيم كتاب مورد نظر خود را با توجه به آن شماره از قفسه كتابخانه پيدا نماييم . اما جستجوي با واسطه يا غير مستقيم در اين مثال مانند آن است كه جوينده بخواهد از طريق برگه دانهاي كتابخانه به كتابهاي مورد نظر دسترسي پيدا كند. در اين حالت به ويژه در مواردي كه جستجوي موضوعي مدنظر است، جوينده به وسيله ابزار برگه­دان، فهرست و نشاني كتابهاي مورد نظر خود را پيدا كرده و سپس به سراغ كتابهاي خود در قفسه كتابخانه مي رود. موتورهاي جستجوي اينترنت نيز ابزارهايي شبيه برگه­دان كتابخانه مي باشد كه جستجو گران را به منابع و اطلاعات مورد نياز خود راهنمايي مي كنند . موتورهاي جستجو ابزارهاي نرم افزاري محيط وب هستند كه براي كاوش انواع منابع اطلاعاتي موجود در اينترنت طراحي شده اند .

به كمك اين ابزارها و از طريق كليد واژه ، عبارت و ساير قابليتها مي­توان به جستجوي اطلاعات در اينترنت پرداخت . هر يك از موتورهاي جستجو ويژگي­ها ، امكانات و قابليت­هاي كاوش خاص خود را دارا مي باشد لذا سعي كنيد براي رسيدن به نتايج مطلوب در امر جستجو از بيش از يك موتور جستجو استفاده كنيد. در هر كدام از موتورهاي جستجو امكاناتي براي جستجوي ساده و پيشرفته وجود دارد. در بخش جستجوي ساده هر يك از موتورهاي جستجو معمولاً كادري وجود دارد كه مي توان با وارد كردن كليد واژه يا موضوع مورد نظر در آن به جستجو پرداخت. براي مثال با وارد كردن موضوع مورد نظر در كادر جستجوي هر كدام از موتورهاي جستجو نظير گوگل، التاوسيتا ياهو و غيره و سپس با فشار كليد Enter موتور جستجو فعال شده و پس از يافتن نشاني سايتهاي كه اطلاعاتي درياره موضوعي مورد نظر دارند نشاني آنها را به ترتيب ميزان ربط آنها با عبارت جستجو ، روي صفحه ظاهر مي نمايند . در اين صورت جستجوگر مي تواند با مرور اطلاعات بازيابي شده كه همراه با نشاني سايت ارائه شده است ، سايت­ها­ی مرتبط را شناسايي نموده و سپس با اشاره ماوس روي آنها، خود سايت مربوطه را كه اطلاعات مورد نظر را دارد بازيابي نمايد . اما در بخش جستجوي پيشرفته مي­توان جستجوهاي دقيق و مرتبطي را انجام داد. استفاده از روش­هاي جستجوي پيشرفته به اين دليل اهميت دارد كه نتايج بدست آمده در جستجوهاي ساده معمولاً بسيار زياد و تا انداره اي غير مرتبط با موضوع مورد نياز است . از اين رو براي رسيدن به جستجوي دقيق و بازيابي منابع مرتبط با موضوع مورد نظر تا حد امكان از صفحه يا حالت جستجوي پيشرفته استفاده نماييد.